Historia kontaktów międzynarodowych Konina jest tak długa, jak dawne są początki osadnictwa na tym terenie. Konin dziś to średniej wielkości miasto leżące w centrum Polski. Oficjalnie brak obecnie praktycznie wśród mieszkańców miasta mniejszości narodowych, ale nie zawsze tak było. Jeszcze ok. stu lat temu sytuacja miasta przedstawiała się zupełnie odmiennie. Konin był wielonarodowym, małym miasteczkiem leżącym w pasie przygranicznym między Rosją a Niemcami. Obok Polaków miasto zamieszkiwali wówczas przedstawiciele wielu innych narodowości, głównie Żydów, Niemców i Rosjan. Bywało nawet, że mniejszości narodowych było w Koninie więcej niż Polaków. Choć przyczyny ich przybycia i osiedlania się w naszym mieście były zupełnie różne, narodowości te miały wpływ na charakter Konina i w pewnym stopniu na dzisiejsze, tak otwarte podejście zarówno mieszkańców, jak i władz lokalnych do nawiązywania nowych, i rozwijania już istniejących kontaktów międzynarodowych. Współczesna współpraca zagraniczna Konina opiera się przede wszystkim na podpisanych przez miasto umowach partnerskich.

Konin ma podpisanych dziesięć umów partnerskich z miastami europejskimi. Są to w kolejności chronologicznej: Henin - Beaumont (Republika Francji) - 1989 r., Herne (Republika Federalna Niemiec) - 1991 r., Czerniowce (Republika Ukrainy) - 1994 r., Briańsk (Federacja Rosyjska) - 1995 r., Wakefield (Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej) - 1996 r., Karłowo (Republika Bułgarii) - 1997 r., Sundsvall (Królestwo Szwecji) - 1999 r., Akmene (Republika Litwy) - 1999 r., Dobele (Republika Łotwy) - 2000 r., Santa Susanna (Królestwo Hiszpanii) - 2002 r. W roku 2003 podpisano w Ungheni (Republika Mołdowy) "List Intencyjny - protokół zamierzeń o współpracy partnerskiej miast Ungheni i Konin". Niewykluczone, że latem 2004 r dojdzie do podpisania umowy partnerskiej z tym miastem.

Konin stanowi zatem swego rodzaju pomost pomiędzy wschodem i zachodem Europy. To właśnie w Koninie, przy różnego rodzaju okazjach nasi partnerzy mają możliwość nawiązania wzajemnych kontaktów i współpracy. Należy wspomnieć jednak, że niektóre kontakty międzynarodowe Konina mają znacznie dłuższą historię, niż formalne umowy partnerskie. Tak na przykład konińscy harcerze prowadzą współpracę ze swoimi bułgarskimi kolegami z Karłowa już ponad 30 lat, choć umowę o partnerstwie Konin podpisał z tym miastem dopiero w 1997 r. Podobnie rzecz ma się z rosyjskim Briańskiem. Rozpoczętą na początku lat 80-tych przez władze ówczesnego województwa konińskiego współpracę przejęło i kontynuuje miasto.

Na podstawie decyzji Komisji Ochrony Środowiska, Planowanie Regionalnego i Samorządów Lokalnych z dnia 6 kwietnia 2000 roku, zważywszy starania dokonane przez miasto Konin w propagowaniu idei europejskiej, władze tego miasta zostały nagrodzone przez Radę Europy Europejskim Dyplomem roku 2000.

Koordynacją prowadzonej przez miasto współpracy międzynarodowej zajmuje się specjalnie do tego celu powołana w 1996 roku jednostka pod nazwą Biuro Współpracy z Zagranicą Urzędu Miejskiego w Koninie. Obecnie w związku z nowymi wyzwaniami związanymi z akcesją Polski do Unii Europejskiej biuro ma rozszerzone kompetencje i nosi nazwę Biuro Współpracy z Zagranicą i Integracji Europejskiej.

Umowy partnerskie dotyczą przede wszystkim szeroko pojętych kontaktów społecznych i kulturalnych, a także gospodarczych. Celem nadrzędnym jest zbliżenie społeczności, nawiązanie bezpośrednich kontaktów pomiędzy mieszkańcami. Sprzyjają one poznawaniu kultury, obyczajów i tradycji, a także problemów dnia codziennego.

Bezsprzecznie najwięcej zrobiono w dziedzinie wymiany grup młodzieżowych. Już prawie każda ze szkół średnich - ale nie tylko - działających na terenie miasta, ma kontakty z młodzieżą przynajmniej z jednego z miast partnerskich. Prowadzona jest coroczna wymiana grup młodzieżowych. W tym roku już po raz czwarty samorząd Konina organizuje Międzynarodowy Obóz Młodzieżowy "EUROCAMP". Jest to spotkanie skupiające zawsze ok. 200 uczniów w wieku 12-16 lat, mające na celu integrację młodzieży z miast partnerskich. Tematem wymiany dorosłych mieszkańców miasta zajmuje się, przy wsparciu władz lokalnych, konińskie Towarzystwo "EUROKON '93", w którym szczególnie aktywna jest sekcja współpracy z Herne. Każdego roku kilkudziesięciu mieszkańców Konina kilka dni mieszka u swych niemieckich przyjaciół i wzajemnie. Żywo współpracują ze sobą także środowiska zawodowe. Ochotnicza Straż Pożarna w Koninie dzięki współpracy z kolegami z Herne otrzymała w 2002 r. w prezencie bojowy wóz strażacki. Konińscy Górnicy byli jedną z dwóch polskich oficjalnych delegacji uczestniczących w zorganizowanym w 2000 roku przez Herne Ogólnoniemieckim Międzynarodowym Zjeździe Górników i Orkiestr Górniczych.

Współpraca kulturalna z miastami partnerskimi wspierana jest przez Koniński Dom Kultury, który utrzymuje kontakty z innymi organizacjami i instytucjami o podobnym charakterze. Kontakty te opierają się przede wszystkim na wymianie zespołów tanecznych, dzieci śpiewających, grup artystycznych, itp. Za przykład może posłużyć udział w Międzynarodowym Dziecięcym Festiwalu Piosenki i Tańca zespołów z miast partnerskich. Państwowa Szkoła Muzyczna w Koninie prowadzi stałą współpracę z podobną placówką w Herne. Każdego roku przedstawiciele szkół odwiedzają się wzajemnie dając koncerty. Konin był także w 2002 r. organizatorem konkursu recytatorskiego poezji polskiej zorganizowanego dla młodzieży z miast partnerskich. Miasto dwukrotnie też było organizatorem tzw. "Dnia Europejskiego", całodziennej imprezy kulturalno-edukacyjnej z udziałem zespołów artystycznych z miast partnerskich.

Współpraca sportowa odbywa się zarówno poprzez lokalne kluby sportowe jak i placówki oświatowe. Corocznie Klub Sportowy "Aluminium Konin" organizuje międzynarodowe turnieje piłki nożnej zarówno dla kobiet (dziewcząt) jak i mężczyzn (chłopców), na które zapraszane są drużyny z innych krajów. Nasze drużyny uczestniczą w podobnych turniejach praktycznie w całej Europie. Do stałych imprez sportowych tego typu należą m.in. organizowane w szwedzkim Sundsvall oraz francuskim Henin-Beaumont. Innym przykładem współpracy międzynarodowej na płaszczyźnie sportowej mogą być organizowane w

Koninie

Dużą wagę przywiązuje również koniński samorząd do kontaktów z Polonią zamieszkałą w miastach partnerskich i ich okolicach. Utrzymywana jest stała współpraca z Domem Polskim w Czerniowcach (Bukowina). Praktycznie podczas każdego pobytu delegacji z Konina jest w programie punkt dotyczący spotkania z Polonią, podczas którego przekazywane są np. polskie książki, podręczniki, kasety magnetofonowe z nagraniami polskich piosenek. Wszystko to wykorzystywane jest w bieżącej działalności Domu. Innym przykładem działalności Polonii mogą być organizowane w Herne wybory niemieckiej Miss Polonia, czyli najpiękniejszej Polki zamieszkałej w Niemczech. Tu również samorząd oraz konińskie firmy współpracują z Polonią.

Za pośrednictwem miasta Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Koninie nawiązała współpracę partnerską z Uniwersytetem w Briańsku, gdzie na Wydziale Filologicznym otwarto kierunek nauki języka polskiego. Także dzięki wsparciu samorządu, a przede wszystkim przedstawicieli miasta Herne, gdzie nie ma żadnej wyższej uczelni, PWSZ nawiązała współpracę z Uniwersytetem w Dortmundzie. Konińscy studenci ekonomiki turystyki odbywają letnie praktyki w placówkach hotelarsko-gastronomicznych w Herne.

Duży nacisk kładziony jest także na współpracę w dziedzinie gospodarczej. Już dwa razy Konin był organizatorem "Forum Gospodarczego Miast Partnerskich". Podczas spotkania zaproszeni goście oraz przedstawiciele biznesu miast partnerskich Konina prezentują korzyści wynikające z członkostwa w Unii Europejskiej. Forum spotkało się z dużym zainteresowaniem środowisk gospodarczych, było też znakomitą okazją do wymiany doświadczeń i nawiązania współpracy.

Doświadczenia ze współpracy z miastami partnerskimi stanowią znakomitą bazę do dalszych działań po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Konin nie spoczywa na laurach. Wszyscy zdajemy bowiem sobie sprawę z tego, że w sferze kontaktów międzynarodowych nadal jest jeszcze bardzo wiele do zrobienia.

28 sierpnia 2000 roku Amerykańska Agencja Rozwoju Regionalnego zakończyła swoją 10 - letnią działalność w Polsce. Fakt ten stał się okazją do wręczenia samorządowi Konińskiemu Certyfikatu Uznania. Dokument podpisali administrator USAID w Polsce i Premier RP. Podziękowania złożone na ręce prezydenta Konina są wyrazem wdzięczności za stworzenie optymalnych warunków do harmonijnej współpracy i wdrażania programów USAID.

W 2000 roku Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy w Strasburgu przyznało Koninowi jako dowód uznania dla wysiłków w propagowaniu idei jedności europejskiej - Honorowy Dyplom Rady Europy, a dwa lata później, w roku 2002 za aktywną działalność prointegracyjną - Honorową Flagę Rady Europy. Jest to jedno z najwyższych wyróżnień, którym poszczycić mogą się tylko nieliczne miasta w Polsce.